FROST OG HÉLA

Vestrarstillurnar undanfarna daga hefa verið nokkuð merkilegar.  Alls ekki algeng veður svona um land allt eins og verið hefur, en þekkist vissulega samt.  Mörgum sem búið hafa í Skandínavíu þykir þetta minna á vetrardaga þars, hægviðri, talsvert frost og þetta merkilega hrím.

Hélan eða hrímið á yfirborði myndast þegar rakinn í loftinu þéttist og myndar þessa líka flottu ískristalla á yfirborði sem vaxa út frá miðju og þegar rýnt er ofan í jörðina, ægifögur smíð á köflum. Hér fylgja tvær myndir sem ég tók í Gálgahrauninu.

Forsendan er hægviðri svo loftið geti kólnað alveg niður við jörð án blöndunar við efri loftlög. Þá þarf líka að vera þokkalegur raki til staðar. Hann er reyndar ekki mikill, en nægur samt til að mynda stöðugt hélu.

Sjálfur segi ég stundum að mælist rakastigið  95% eða meira í 2 metra hæð fer að héla, t.d. á vegum við þessar veðuraðstæður.  Í aðeins lægra rakastig en það hélar einnig, en mun hægar.  Hélan veldur yfirleitt ekki hálku á vegum, fyrr en eftir að nokkrir bílar hafa brotið niður kristallana og dekkin "pólerað" ísinn ofan í veginn.  Þá verður hált.  Í talsverðu frosti, meira en 7 til 8 stigum helst hrím á vegum sæmilega stamt þó umferð sé einhver. Héluhálkuhættan er því mest í vægu frosti. 

Síðan eru það rakasuppsprettur, úr opnum ám eða lækjum.  Hver Kópavogsbúi þekkir ísþokuna sem leggur frá "heitu" lækjunum í Kópavogi og Fossvogi.  Meira að segja kannast veghaldarar við það hvernig raki getur borist upp í gegn um hraun, hækkað rakastigið og valdið meiri hélu en annars væri á vegum s.s. á Grindavíkurvegi og hringveginum um Eldhraun.